Czas przeszły Präteritum (Imperfekt).

Czas przeszły Präteritum (Imperfekt)

Czas przeszły Präteritum (Imperfekt) w języku niemieckim również jest nazywany Erzähltempus, czyli czasem służącym do opowiadania. Jest on używany przede wszystkim w języku pisanym (bajki, opowiadania, powieści itd.). Używanie tego czasu w mowie brzmi sztucznie. Z tego powodu też sam później, czyli po Perfekcie wprowadzałem czas Präteritum.

Nie ma różnicy w znaczeniu między zdaniem w czasie Perfekt i Präteritum.

Ich ging nach Hause. – Poszedłem do domu

Ich bin nach Hause gegangen. – Poszedłem do domu.

Jednak już we wczesnym etapie nauki języka niemieckiego czas Präteritum jest bardzo przydatny. Używamy go, a nie czasu Perfekt kiedy:

  1. Używamy czasowniki posiłkowe haben i sein w czasie przeszłym.
  2. Używamy czasowniki modalne w czasie przeszłym.

Nauczyciele i podręczniki często wprowadzają ten czas bardzo wcześnie, razem z czasem Perfekt, albo krótko po. Powoduje to często zamieszanie i uczniowie chętnie wybierają czas Prateritum w mowie, ponieważ wydaje im się łatwiejszy i jest krótszy. Nie jest to jednak właściwe podejście ponieważ jak już na wstępie napisałem jest to czas przeszły „książkowy” i nie służy komunikacji codziennej. Wyjątek to czasowniki modalne i posiłkowe, które należy przyswoić już we wczesnym etapie nauki.

Oto jak wygląda odmiana czasowników posiłkowych i modalnych w czasie Präteritum:

sein haben können wollen müssen dürfen sollen mögen
ich war hatte konnte wollten musste durfte sollte mochte
du warst hattest konntest wolltet musstest durftest solltest mochtest
er/sie/es war hatte konnte wollte musste durfte sollte mochte
wir waren hatten konnten wollten mussten durften sollten mochten
ihr wart hattet konntet wolltet musstet durftet solltet mochtet
sie/Sie waren hatten konnten wollten mussten durften sollten mochten
tabelka czasowniki posiłkowe i modalne w czasie przeszłym

Cechą charakterystyczną odmiany w czasie Prateritum jest to że forma dal 1 osoby liczby pojedynczej jest taka sama jak forma dla 3 osoby liczby pojedynczej.

Ich war krank.

Er war krank.

!!!!Uwaga!!!! Od czasownika möchten nie tworzy się czasu przeszłego. Zastępuje się go wówczas czasownikiem wollen w czasie Prateritum.

Ich möchte nach Berlin reisen.

Ich wollte nach Berlin reisen.

Tworzenie czasu Präteritum dla pozostałych czasowników:

Po odjęci końcówki -en dodajemy końcówkę -t plus końcówkę odpowiednią dla osoby. Są to te same końcówki co w odmianie w czasie teraźniejszym. Wyjątek to trzecia osoba liczby pojedynczej, która jak już wcześniej wspomniane jest taka sama jak pierwsza osoba liczby pojedynczej.

Ich machen – mach – machte

Ich wohne – wohn – wohnte

końcówka machen wohnen sielen leben studieren
ich -te machte wohnte spielte lebte studierte
du -test machtest wohntest spieltest lebtest studiertest
er/sie/es -te machte wohnte spielte lebte studierte
wir -ten machten wohnten spielten lebten studierten
ihr -tet machtet wohntet spieltet lebtet studiertet
sie/Sie -ten machten wohnten spielten lebten studierten
odmiana czasowników w czasie przeszłym Präteritum

Odmiana jest zatem dość prosta i podoba do czasu teraźniejszego. Kiedy jednak czasownik kończy się w temacie na literę t, d, m, albo n to dodajemy jeszcze literę e dla łatwiejszej wymowy przed końcówką. Przykłady:

arbeiten warten öffnen
ich arbeitete wartete öffnete
du arbeitetest wartetest öffnetest
er/sie/es arbeitete wartete öffnete
wir arbeiteten warteten öffneten
ihr arbeitetet wartetet öffnetet
sie/Sie arbeiteten warteten öffneten
odmiana czasowników w czasie przeszłym Präteritum

Są jeszcze czasowniki nieregularne. Trzeba się ich nauczyć na pamięć. Listę tę znajdziesz w rozdziale „Perfekt”. Jest to druga rubryka, czyli wyraz po bezokoliczniku, np.:

fahren – fuhr – gefahren

trinken – trank – getrunken

A oto przykłady odmiany czasowników nieregularnych.

fahren essen trinken gehen kommen
ich fuhr trank ging kam
du fuhrst aßest trankst gingst kamst
er/sie/es fuhr trank ging kam
wir fuhren aßen tranken gingen kamen
ihr fuhrt aßt trankt ginget kam
sie/Sie fuhren aßen tranken Gingen kamen
Odmiana czasowników nieregularnych w czasie przeszłym Präteritum

Końcówki są więc takie same jak w przypadku czasowników regularnych z tą różnicą, że pierwsza i trzecia osoba liczby pojedynczej są takie same i nie mają końcówek.

Czasowniki rozdzielnie złożone oczywiście tak samo jak i w czasie teraźniejszym należy dzielić:

Ich machte die Tür auf.

Zadanie 1

Wstaw czasowniki podane w nawiasach w czasie przeszłym Präteritum.

  1. Ich …………………………… gestern auf einem Protest. (sein)
  2. Im Sommer …………………………… wir viel im Garten. (arbeiten)
  3. Er …………………………… immer das Frühstück vorbereiten. (müssen)
  4. Als Kind …………………………… im mir die Zähne nie. (putzen)
  5. Die Eltern …………………………… heute einen schweren Tag. (haben)
  6. Die Firma …………………………… mir erst nach einer Woche. (antworten)
  7. Die Familie …………………………… am Samstag immer …………………………… (einkaufen)
  8. Eigentlich …………………………… wir nicht nach Frankreich reisen. (wollen)
  9. Wir …………………………… alles an einem Tag. (verkaufen)
  10. Lewandowski …………………………… das ganze Spiel. (spielen)

Antworten:

  1. war 2. arbeiteten 3. musste 4. putzte 5. hatten 6. antwortete 7. kaufte…..ein 8. wollten 9. verkauften 10. spielte

Możesz zadać pytanie odnośnie czasu przeszłego Präteritum.

Tutaj znajdziesz tak zwaną „tabelę Perfekt”, czyli tabelę czasowników nieregularnych oraz film ułatwiający naukę:

Czasowniki nieregularne w czasie przeszłym

A tutaj możesz pouczyć się/utrwalić odmianę nieregularnych czasowników w czasie przeszłym: